PRZEDMIOT I ZADANIA PSYCHOLOGII KLINICZNEJ
Obszar zainteresowan psychologii poszerzyl sie ostatnio o sfere uwarunkowan zdrowia – to
wazne. Dawniej psycholog zajmowal sie zaburzeniami psychicznymi, ich diagnoza itd. A nie
zajmowano sie zaburzeniami funkcjonowania somatycznego oraz czlowiekiem w sytuacji
choroby i leczenia. Dopiero Wallen zwraca uwage na wewnetrzna dynamike czlowieka, w ogóle
na czlowieka – jego problemy i trudnosci.
Rózne definicje psychologii klinicznej:
Wallen: jednostkowe badanie, które ma na celu zrozumienie czlowieka i jego trudnosci.
(podejscie typowo amerykansk ie)
Jones: psychopatologia (tylko zaburzenia)
Lewicki: dziedzina badan i praktyki, nauka o zaburzeniach w przystosowaniu, o formach tych
zaburzen i ich przyczynach. A zadaniem psychologii klinicznej jako nauki uzytecznej
praktycznie jest stosowanie gromadzonej wiedzy do rozpoznawania zaburzen przystosowania i
oddzialywania psychokorekcyjnego.
Zaburzenia zachowania wystepuja wówczas, gdy istota ludzka nie zaspokaja swoich potrzeb
osobistych i/lub nie rozwiazuje zadan stawianych mu przez sytuacje zyciowe.
(Lewicki preferowal podejscie systemowe, ujmujace czlowieka jako uklad samoregulujacy i
samoorganizujacy sie oraz pozostajacy w scislych relacjach z otoczeniem. Lewicki stworzyl
pomost miedzy teoriami regulacji, a teoriami upatrujacymi istote czlowieka w rozwoju jego
potencjalów).
H.Sek: psychologia kliniczna to dziedzina psychologicznych badan i zastosowan, która zajmuje
sie opisem, wyjasnianiem zdrowych i zaburzonych form zachowania, przezywania i
funkcjonowania somatycznego, okresleniem ich przyczyn oraz wypelnianiem zadan
praktycznych polegajacych na diagnozie zdrowia i/lub zaburzen w celu zastosowania
profesjonalnych, psychologicznych form pomocy i interwencji.
Mozna dodac, ze zachowanie, przezywanie i funkcjonowanie somatyczne jest zdrowe i nie
zaburzone, wówczas, gdy czlowiek zaspokaja swoje potrzeby, realizuje cele indywidualnego i
spolecznego rozwoju we wzajemnej dynamicznej relacji z otoczeniem, w którym zyje i dziala.
Gdy powyzsze warunki nie sa spelnione proces zdrowia – czyli wykorzystania i rozwoju
potencjalów i zasobów – zostaje zaklócony, co przejawia sie róznymi formami patologii
biopsychospolecznej.
W obszarze zainteresowan psychologa klinicznego znajduja sie wiec zjawiska ujmowane w 2
wymiarach: zdrowie – choroba i jednostka – srodowisko.
Obszar zainteresowan psychologii poszerzyl sie ostatnio o sfere uwarunkowan zdrowia – to
wazne. Dawniej psycholog zajmowal sie zaburzeniami psychicznymi, ich diagnoza itd. A nie
zajmowano sie zaburzeniami funkcjonowania somatycznego oraz czlowiekiem w sytuacji
choroby i leczenia. Dopiero Wallen zwraca uwage na wewnetrzna dynamike czlowieka, w ogóle
na czlowieka – jego problemy i trudnosci.
Rózne definicje psychologii klinicznej:
Wallen: jednostkowe badanie, które ma na celu zrozumienie czlowieka i jego trudnosci.
(podejscie typowo amerykansk ie)
Jones: psychopatologia (tylko zaburzenia)
Lewicki: dziedzina badan i praktyki, nauka o zaburzeniach w przystosowaniu, o formach tych
zaburzen i ich przyczynach. A zadaniem psychologii klinicznej jako nauki uzytecznej
praktycznie jest stosowanie gromadzonej wiedzy do rozpoznawania zaburzen przystosowania i
oddzialywania psychokorekcyjnego.
Zaburzenia zachowania wystepuja wówczas, gdy istota ludzka nie zaspokaja swoich potrzeb
osobistych i/lub nie rozwiazuje zadan stawianych mu przez sytuacje zyciowe.
(Lewicki preferowal podejscie systemowe, ujmujace czlowieka jako uklad samoregulujacy i
samoorganizujacy sie oraz pozostajacy w scislych relacjach z otoczeniem. Lewicki stworzyl
pomost miedzy teoriami regulacji, a teoriami upatrujacymi istote czlowieka w rozwoju jego
potencjalów).
H.Sek: psychologia kliniczna to dziedzina psychologicznych badan i zastosowan, która zajmuje
sie opisem, wyjasnianiem zdrowych i zaburzonych form zachowania, przezywania i
funkcjonowania somatycznego, okresleniem ich przyczyn oraz wypelnianiem zadan
praktycznych polegajacych na diagnozie zdrowia i/lub zaburzen w celu zastosowania
profesjonalnych, psychologicznych form pomocy i interwencji.
Mozna dodac, ze zachowanie, przezywanie i funkcjonowanie somatyczne jest zdrowe i nie
zaburzone, wówczas, gdy czlowiek zaspokaja swoje potrzeby, realizuje cele indywidualnego i
spolecznego rozwoju we wzajemnej dynamicznej relacji z otoczeniem, w którym zyje i dziala.
Gdy powyzsze warunki nie sa spelnione proces zdrowia – czyli wykorzystania i rozwoju
potencjalów i zasobów – zostaje zaklócony, co przejawia sie róznymi formami patologii
biopsychospolecznej.
W obszarze zainteresowan psychologa klinicznego znajduja sie wiec zjawiska ujmowane w 2
wymiarach: zdrowie – choroba i jednostka – srodowisko.