Psychologia człowieka, psychologia…

Dlaczego obniżenie nastroju miałoby być zachowaniem adaptacyjnym? Odpowiedź na to pytanie możemy uzyskać gdy zastanowimy się nad sposobem w jaki osoby subdepresyjne analizują sytuację. Subdepresyjni cechują się większą dokładnością i zwracają uwagę na szczegóły. Rzadziej używają heurystyk, czyli swoistego "myślenia na skróty". W trakcie procesu analizowania dochodzi u nich także do zmniejszenia jakiejkolwiek innej aktywności, co może sprzyjać dokładniejszej ocenie sytuacji. W okresie młodzieńczym, gdy ludzie posiadają stosunkowo mały bagaż doświadczeń, a sytuacja, w której się znajdują, wymaga od nich podjęcia poważnych decyzji (wybór partnera, wybór studiów / pracy), chwila namysłu wydaje sie jak najbardziej pożądana. W większości przypadków obniżenie nastroju u osób subdepresyjnych nie jest chroniczne, więc po dokładnej analizie sytuacji i po podjęciu przemyślanej decyzji jednostka może powrócić do swojej normalnej aktywności. Tezę adaptacyjnej funkcji pełnionej przez depresję może popierać fakt, iż epizody depresyjne pojawiają się często w sytuacji podwyższonego poziomu stresu u danej osoby - analityczne spojrzenie na stresogenny problem może pomóc w jego rozwiązaniu. Osoby subdepresyjne mogą mieć jednak problemy z podjęciem jakiejkolwiek decyzji, zwłaszcza gdy problem jest złożony i wymaga dłuższej i bardziej wnikliwej analizy z rozważeniem wszystkich pozytywnych i negatywnych aspektów. Istnieje teoria w myśl której osoba podejmuje decyzję już po zakończeniu epizodu depresyjnego, który miał służyć jedynie przeanalizowaniu problemu. Na dzień dzisiejszy brak jednak empirycznych danych na poparcie tej tezy.
Osoby subdepresyjne cechuje także niższy poziom tzw. nierealistycznego optymizmu. Zjawisko to objawia się między innymi postrzeganiem zdarzeń pozytywnych jako bardziej prawdopodobnych niż zdarzenia negatywne. To sąsiad umrze na raka, natomiast nam uda się oszukać skarbówkę.
Oczywiście, istnieją opinie kwestionujące istnienie fenomenu depresyjnego realizmu. Przede wszystkim wskazuje sie na nierealistyczność sytuacji badawczych (co stanowi problem wielu badań psychologicznych). Zwraca się także uwagę na fakt, iż część badań wcale nie potwierdza głównej tezy fenomenu. Wciąż trwają dyskusje, czy fenomen depresyjnego realizmu rzeczywiście istnieje, czy może jest jedynie artefaktem badawczym i skutkiem celowego i nieobiektywnego zestawienia danych.